PL
HU
ENOstatnia część podręcznika
Dlaczego ta praca ma sens
W 2024 roku polscy seniorzy stracili ponad sto pięćdziesiąt sześć milionów złotych na oszustwach. To tylko przypadki zgłoszone. Prawdziwych jest wielokrotnie więcej.
Za każdą z tych liczb stoi człowiek, który nie tylko stracił pieniądze, ale często też poczucie bezpieczeństwa, godność i zaufanie do siebie.
Ta metodologia nie rozwiąże tego problemu. Żadna metodologia nie rozwiąże go sama. Przestępcy będą się adaptować. Deepfake będzie coraz lepszy. Scenariusze oszustw będą ewoluować.
Ale jeśli senior, który przeszedł przez nasz warsztat, odbierze podejrzany telefon i zamiast zareagować pod wpływem emocji pomyśli: znam tę sztuczkę, wiem, co zrobić, to będzie znaczyło, że nasza praca miała sens. I jeśli ten senior opowie o tym sąsiadce, a sąsiadka opowie córce, a córka opowie babci, to będzie znaczyło, że kaskada działa.
Jak budować odporność społeczną
Odporność społeczna na oszustwa nie buduje się jednym programem. Buduje się warstwami.
Pierwsza warstwa: infrastruktura reagowania
CERT Polska, policja, banki, UOKiK. Ta warstwa w Polsce istnieje i działa.
Druga warstwa: edukacja
Programy takie jak ODYSSEY, które uczą seniorów korzystać z tej infrastruktury.
Trzecia warstwa: społeczność
Kręgi Bezpieczeństwa, Mistrzowie Prewencji, rodziny, które rozmawiają o bezpieczeństwie, sąsiedzi, którzy się nawzajem ostrzegają.
ODYSSEY działa na drugiej i trzeciej warstwie. Nie zastępujemy policji ani banków. Uczymy ludzi korzystać z tego, co już jest. I budujemy społeczności, które podtrzymują tę wiedzę długo po zakończeniu projektu.
Ostatnie zdanie
Nie jesteśmy tu po to, żeby chronić seniorów. Jesteśmy tu po to, żeby dać im narzędzia, z którymi sami się obronią.
To zdanie otworzyło tę książkę. Niech zamknie ją zobowiązanie: każdy prowadzący, każdy wolontariusz, każdy pracownik socjalny, każda animatorka, każdy sąsiad, który poświęci czas, żeby porozmawiać z osobą starszą o tym, jak nie dać się okraść, robi coś, czego nie zrobi żaden algorytm, żadna kampania medialna i żaden system bankowy.
Robi coś ludzkiego. Siada obok i mówi: jestem tu, pokażę ci.
Pełna metodologia ukończona
To był ostatni fragment metodologii ODYSSEY — 19 rozdziałów i zakończenie, od zrozumienia seniora, przez budowanie zaufania i prowadzenie warsztatów, po narzędzia, materiały i trwałość efektów. Udostępniona na licencji Creative Commons CC BY-SA 4.0.