Symulacja 1 · Poziom zaawansowany

Klonowany głos wnuczka | gdy AI podrabia kogoś, kogo znasz

Głos w słuchawce brzmi dokładnie tak, jak głos Twojego wnuka. Ta sama intonacja, ten sam sposób mówienia. A mimo to nie jest to on.

Starsza osoba trzymająca telefon z niepewnym wyrazem twarzy

Kilka sekund nagrania wystarczy

Telefon dzwoni. Po drugiej stronie słyszysz płacz, a potem znajomy głos: „Babciu, miałem wypadek… jestem cały, ale muszę zapłacić za naprawę auta, potrzebuję pieniędzy, i proszę, nie mów mamie, bo dostanie zawału". Głos brzmi dokładnie tak, jak głos Twojego wnuka | ta sama barwa, ten sam sposób akcentowania słów.

To już nie jest science fiction. Współczesne narzędzia sztucznej inteligencji potrafią sklonować czyjś głos na podstawie zaledwie kilku sekund nagrania | wystarczy krótki filmik z mediów społecznościowych, nagranie z rodzinnego wydarzenia opublikowane publicznie, albo nawet fragment rozmowy telefonicznej przechwycony wcześniej.

Dlaczego to zupełnie inny poziom niż klasyczne oszustwo „na wnuczka"

Klasyczna wersja tego oszustwa opierała się na tym, że ofiara sama „dopasowywała" nieznany głos do wyobrażenia o wnuku, szczególnie w emocjonalnym stanie. Klonowany głos usuwa tę niepewność | brzmi identycznie, więc mózg nie ma powodu, żeby wątpić w to, co słyszy.

To sprawia, że dawne rady w stylu „posłuchaj uważnie, czy głos się zgadza" przestają wystarczać. Sam głos, nawet identyczny, nie jest już wiarygodnym dowodem tożsamości.

Elementy, które zawsze towarzyszą temu oszustwu

Niezależnie od tego, jak bardzo przekonujący jest głos, schemat pozostaje ten sam: silne emocje (płacz, panika), pilna potrzeba pieniędzy i prośba o zachowanie tajemnicy przed rodziną. To właśnie te trzy elementy | a nie sam głos | powinny być sygnałem ostrzegawczym.

Jak zweryfikować, zanim cokolwiek zrobisz

Rozłącz się i zadzwoń do wnuka na numer, który już znasz | ten zapisany w Twoich kontaktach, a nie ten, z którego przyszło połączenie. Jeśli nie odbiera, zadzwoń do jego rodziców albo innego członka rodziny, żeby zweryfikować sytuację niezależnym kanałem.

Jeszcze skuteczniejszym zabezpieczeniem jest wcześniejsze ustalenie w rodzinie hasła bezpieczeństwa | prostego słowa lub frazy, którą zna tylko rodzina. Jeśli osoba dzwoniąca nie zna hasła, wiesz od razu, że to oszustwo, niezależnie od tego, jak przekonująco brzmi głos.

Jak to ćwiczymy w kursie ODYSSEY

W module „Rozpoznaj oszustwo" znajdziesz symulację dokładnie takiej sytuacji | ćwiczysz w niej weryfikację głosu przez własny numer kontaktowy oraz ustalanie rodzinnego hasła bezpieczeństwa.

Źródła

  • McAfee | raport o wzroście liczby incydentów z użyciem deepfake i klonowania głosu w 2024 roku.
  • CERT Polska | ostrzeżenia przed nowymi wariantami oszustwa „na wnuczka" z użyciem sztucznej inteligencji.

Przećwicz to w praktyce

W kursie ODYSSEY przechodzisz przez interaktywną symulację dokładnie takiej sytuacji | bezpiecznie, we własnym tempie.

Przejdź do Modułu 1