Kilka sekund nagrania wystarczy
Telefon dzwoni. Po drugiej stronie słyszysz płacz, a potem znajomy głos: „Babciu, miałem wypadek… jestem cały, ale muszę zapłacić za naprawę auta, potrzebuję pieniędzy, i proszę, nie mów mamie, bo dostanie zawału". Głos brzmi dokładnie tak, jak głos Twojego wnuka | ta sama barwa, ten sam sposób akcentowania słów.
To już nie jest science fiction. Współczesne narzędzia sztucznej inteligencji potrafią sklonować czyjś głos na podstawie zaledwie kilku sekund nagrania | wystarczy krótki filmik z mediów społecznościowych, nagranie z rodzinnego wydarzenia opublikowane publicznie, albo nawet fragment rozmowy telefonicznej przechwycony wcześniej.
Dlaczego to zupełnie inny poziom niż klasyczne oszustwo „na wnuczka"
Klasyczna wersja tego oszustwa opierała się na tym, że ofiara sama „dopasowywała" nieznany głos do wyobrażenia o wnuku, szczególnie w emocjonalnym stanie. Klonowany głos usuwa tę niepewność | brzmi identycznie, więc mózg nie ma powodu, żeby wątpić w to, co słyszy.
To sprawia, że dawne rady w stylu „posłuchaj uważnie, czy głos się zgadza" przestają wystarczać. Sam głos, nawet identyczny, nie jest już wiarygodnym dowodem tożsamości.
Elementy, które zawsze towarzyszą temu oszustwu
Niezależnie od tego, jak bardzo przekonujący jest głos, schemat pozostaje ten sam: silne emocje (płacz, panika), pilna potrzeba pieniędzy i prośba o zachowanie tajemnicy przed rodziną. To właśnie te trzy elementy | a nie sam głos | powinny być sygnałem ostrzegawczym.
Jak zweryfikować, zanim cokolwiek zrobisz
Rozłącz się i zadzwoń do wnuka na numer, który już znasz | ten zapisany w Twoich kontaktach, a nie ten, z którego przyszło połączenie. Jeśli nie odbiera, zadzwoń do jego rodziców albo innego członka rodziny, żeby zweryfikować sytuację niezależnym kanałem.
Jeszcze skuteczniejszym zabezpieczeniem jest wcześniejsze ustalenie w rodzinie hasła bezpieczeństwa | prostego słowa lub frazy, którą zna tylko rodzina. Jeśli osoba dzwoniąca nie zna hasła, wiesz od razu, że to oszustwo, niezależnie od tego, jak przekonująco brzmi głos.
Jak to ćwiczymy w kursie ODYSSEY
W module „Rozpoznaj oszustwo" znajdziesz symulację dokładnie takiej sytuacji | ćwiczysz w niej weryfikację głosu przez własny numer kontaktowy oraz ustalanie rodzinnego hasła bezpieczeństwa.
