Część II · Manual dla prowadzącego

Rozdział 6 · Podręcznik dla praktyków

Jak przygotować warsztat

Wielkość grupy, przestrzeń, materiały, czas trwania i pięć rzeczy, których nigdy nie rób. Zaczynamy drugą część metodologii — praktyczny manual krok po kroku dla każdego, kto poprowadzi warsztat ODYSSEY.

Wielkość grupy

Optymalna grupa to osiem do dwunastu osób. Taki rozmiar daje najlepszy balans między różnorodnością doświadczeń a możliwością aktywnego udziału każdego uczestnika.

Przy grupie mniejszej (5–7 osób) możesz prowadzić symulacje z udziałem każdego. Kontakt jest głębszy, ale pojedyncza osoba dominująca albo wycofana zmienia całą dynamikę.

Przy grupie większej (15–20 osób) symulacje prowadzisz w podgrupach po 4–5 osób, ćwiczenia organizujesz w parach, dyskusje moderujesz bardziej dyrektywnie. Warto pracować ze współprowadzącym, bo potrzeby uczestników stają się zbyt zróżnicowane, żeby jedna osoba mogła utrzymać i dynamikę, i bezpieczeństwo grupy.

Przy grupach powyżej dwudziestu osób warsztat zwykle traci swój interaktywny charakter i staje się prezentacją. Jeśli masz trzydzieści osób, podziel je na dwie grupy i przeprowadź warsztat dwa razy.

W praktyce

5–7 osób

Symulacje indywidualne, głęboki kontakt, ryzyko zdominowania przez jednostkę.

Rozmiar optymalny

8–12 osób

Pełna dynamika, zarządzalny rozmiar grupy.

15–20 osób

Praca w podgrupach i parach, współprowadzący konieczny.

Powyżej 20 osób

Podziel na dwie grupy i przeprowadź warsztat dwa razy.

Przestrzeń

Krzesła w półkolu lub w kształcie litery U. Nigdy w rzędach. Dobrze oświetlona sala, temperatura 21–23°C, zamknięte drzwi, dostęp do toalety bez schodów, miejsce na kawę.

Sprawdź salę dzień wcześniej, nie w dniu warsztatu. Senior, który nie może wygodnie usiąść albo nie słyszy, co mówisz, nie wróci na następne spotkanie.

Checklista sali

  • Krzesła w półkolu z podłokietnikami
  • Minimum 90 cm między miejscami
  • Oświetlenie minimum 500 luksów
  • Drzwi zamknięte (hałas)
  • Flipchart lub duży ekran
  • Gniazdko elektryczne
  • Toaleta bez schodów
  • Stolik na kawę i materiały

Materiały

Wydrukuj wszystko przed warsztatem. Dla wielu seniorów kartka w ręku jest jedynym nośnikiem wiedzy, który zabierają ze sobą.

Minimum na jeden warsztat

  • Karta Z-Z-Z: po jednej dla każdego uczestnika plus zapas 20%
  • Karta Eskalacji: po jednej dla każdego
  • Wydrukowane przykłady oszustw: fałszywe SMS-y, zrzuty ekranów, schematy rozmów
  • Ankieta pre-test, jeśli planujesz ewaluację
  • Długopisy

Zasady druku

  • Czcionka: minimum 14 pkt, lepiej 16 pkt
  • Krój: bezszeryfowy (Arial, Calibri, Verdana)
  • Kontrast: czarny lub ciemnogranatowy tekst na białym lub jasnokremowym tle
  • Interlinia: minimum 1,5
  • Wyrównanie: do lewej (nigdy justowanie)
  • Papier: matowy (błyszczący daje odblaski)
  • Format: A5 lub A4, jedna strona, jeden komunikat

Czas trwania

Standardowa sesja ODYSSEY trwa dziewięćdziesiąt minut z dziesięciominutową przerwą w połowie. Ale to nie dogmat — dostosowujesz się do kontekstu.

Jedno jest niepodlegające negocjacji: jeśli masz mniej czasu, wytnij treść, nie tempo. Lepiej omówić jeden typ oszustwa porządnie niż trzy po łebkach.

W praktyce

UTW

90 minut

Klub seniora / dom kultury

60–90 minut

Biblioteka

60–90 minut

Spotkanie parafialne / KGW

30–45 minut

DPS

20–30 minut

Sesje poranne są optymalne. Jeśli masz wybór między dziesiątą rano a piętnastą, wybierz dziesiątą.

Pięć rzeczy, których nie robić

Nie przygotowuj warsztatu bez rozpoznania grupy

Jedna rozmowa z osobą znającą uczestników zmienia wszystko.

Nie przychodź bez zapasu materiałów drukowanych

Zawsze drukuj 20% więcej.

Nie planuj warsztatu bez współprowadzącego

Jeśli nie masz drugiej osoby, poproś kogoś z personelu, żeby był na sali.

Nie zaczynaj bez sprawdzenia akustyki

Stań w najdalszym punkcie sali i powiedz zdanie normalnym głosem. Jeśli sam siebie nie słyszysz wyraźnie, uczestnicy z ubytkiem słuchu nie usłyszą nic.

Nie rezygnuj z przerwy na kawę

Przerwa jest częścią warsztatu. To czas, w którym dzieją się rzeczy, których nie zaplanowałeś.

Pełna metodologia

To był Rozdział 6, pierwszy z drugiej części metodologii — Manualu dla prowadzącego. Pełna metodologia obejmuje 19 rozdziałów. Udostępniona na licencji Creative Commons CC BY-SA 4.0.

← Rozdział 5 Rozdział 7: Struktura dobrego warsztatu →