Poziom 3 pokazuje, jak zmienił się krajobraz zagrożeń. Oszust nie musi już tylko pisać i dzwonić. Może brzmieć jak bliska osoba, wyglądać jak ekspert z reklamy albo tygodniami budować relację, zanim poprosi o pieniądze. To właśnie dlatego ćwiczenie reakcji w bezpiecznym środowisku jest tak ważne.
Scenariusze w tym poziomie
Klonowany głos wnuczka
Dzwoni osoba, której głos brzmi znajomo. Sytuacja jest dramatyczna, pieniędzy trzeba natychmiast i nikomu nie wolno mówić. Wystarczyło kilka sekund nagrania z mediów społecznościowych, żeby sztuczna inteligencja stworzyła głos nie do odróżnienia od prawdziwego.
- Ćwiczysz weryfikację głosu przez własny numer kontaktowy
- Uczysz się ustalać rodzinne hasło bezpieczeństwa
- Rozpoznajesz żądanie tajemnicy i pośpiechu jako alarm
- Rozumiesz, że identyczny głos to za mało, żeby potwierdzić tożsamość
Deepfake z celebrytą
Wideo wygląda profesjonalnie, a znana twarz zachęca do inwestycji lub „pewnego” zarobku. Film ma wzbudzić zaufanie szybciej niż tekst, bo mózg traktuje ruchomy obraz jako bardziej wiarygodny dowód niż samo słowo pisane.
- Uczysz się nie ufać reklamie tylko dlatego, że „widać to na filmie”
- Sprawdzasz, jak fałszywy materiał prowadzi do podejrzanej strony
- Rozpoznajesz nierealne obietnice zysku i brak licencji
- Poznajesz subtelne sygnały, po których można rozpoznać deepfake
Romance scam z pomocą AI
Relacja rozwija się spokojnie, z wiadomościami, zdjęciami i krótkimi nagraniami. Prośba o pieniądze pojawia się dopiero po zbudowaniu więzi, a sztuczna inteligencja pozwala oszustowi prowadzić dziesiątki takich relacji naraz.
- Rozpoznajesz izolowanie od rodziny i granie na współczuciu
- Ćwiczysz rozmowę z bliską osobą przed każdą wpłatą
- Uczysz się, że emocjonalna więź online też wymaga weryfikacji
- Sprawdzasz, jak zweryfikować prawdziwość zdjęć i nagrań
Fałszywy ekspert wideo
Po drugiej stronie pojawia się „konsultant”, który prosi o kod, udostępnienie ekranu albo instalację programu do pomocy technicznej. Rozmowa wideo sprawia wrażenie bardziej osobistej i wiarygodnej niż zwykły telefon.
- Rozpoznajesz próbę przejęcia urządzenia przez zdalny dostęp
- Ćwiczysz bezpieczne przerwanie rozmowy i odinstalowanie narzędzia
- Wiesz, że bank ani urząd nie prosi o kody przez wideo
- Uczysz się, dlaczego rozmowa wideo nie jest dowodem tożsamości
Najważniejsza zasada poziomu 3
- Nie wierz głosowi, twarzy ani temu, że ktoś zna szczegóły z życia.
- Zawsze wracaj do niezależnej weryfikacji: własny numer, oficjalna strona, rozmowa z bliską osobą.
- Jeżeli pojawia się presja szybkiego przelewu, zatrzymaj decyzję minimum na 24 godziny.
